دادرسی مدنی

اعاده دادرسی و انواع آن

مقدمه: اعاده دادرسی از جمله روش‌های فوق‌العاده شکایت از احکام است که راهی برای برگشت به دادگاه صادرکننده حکم قبلی محسوب می‌شود، با این هدف که دادگاه از رأی قطعی سابق خود بازگردد، چرا که شاکی مدعی است صدور آن رأی از روی اشتباه بوده و دلایل موجود اجازه نمی‌دهد که چنین حکمی باقی بماند.
مبنای اعاده دادرسی چیست؟
هدف اصلی از دادرسی حفظ حق و اجرای عدالت است و دادرس نیز مانند سایرین در معرض خطا و اشتباه قرار دارد. در صورتی که در نتیجه دادرسی حکمی صادر شود که با خطا همراه باشد، تردیدی نیست که باید به طور مجدد مورد رسیدگی قضایی قرار گیرد. بنابراین برای اینکه رأی دادگاه‎ها مصون از خطا باشد، اعاده دادرسی پیش‎ بینی شده است.
انواع اعاده دادرسی کدام است؟
اعاده دادرسی با توجه به نحوه‎ اقامه آن به دو نوع تقسیم می‌شود:
۱- برابر بند الف ماده ۴۳۲ قانون آیین دادرسی مدنی، اگر متقاضی اعاده دادرسی به طور مستقل آن را درخواست کند، این درخواست، اعاده اصلی محسوب می‎شود. یعنی چنانچه بدون اینکه دعوایی در جریان رسیدگی باشد، یکی از طرفین حکمی که سابقا صادر شده است، درخواستی را به عنوان اعاده دادرسی مطرح کند، این درخواست، اعاده اصلی بود که باید ضمن دادخواست به دادگاه صلاحیت‎دار تقدیم شود.
۲- در مقابل اعاده دادرسی اصلی، اعاده دادرسی طاری قرار دارد که در بند ب همان ماده به آن اشاره شده است. اعاده طاری در ضمن دادرسی مطرح می‎شود؛ این در حالی است که در اعاده اصلی پرونده‎ای در حال رسیدگی نیست تا ضمن آن اعاده دادرسی مطرح شود.
تفاوت‌های اعاده دادرسی مدنی با اعاده دادرسی کیفری، در چیست؟
۱) مرجع رسیدگی:
درخواست اعاده دادرسی مدنی به دادگاهی داده می‌شود که حکم را صادر کرده ولی درخواست اعاده دادرسی کیفری به شعب تشخیص دیوانعالی کشور داده می‌شود.
۲) جنبه معلق کردن حکم:
اعاده دادرسی مدنی فقط طبق بند الف ماده ۴۳۷ ق.آ.د.م در دعاوی غیرمالی است که با پذیرش اعاده دادرسی حکم متوقف می‌شود و در دعاوی مالی این امر استثنا است و مربوط به زمانیست که امکان اخذ تامین و جبران خسارت احتمالی وجود نداشته باشد و در سایر دعاوی مالی حکم معلق نمی‌شود. این در حال استکه، در اعاده دادرسی کیفری صرف پذیرش درخواست، اجرای حکم کیفری را معلق می‌نماید.
۳) مهلت اعاده دادرسی:
بر اساس ماده ۴۲۷ ق.آ.د.م برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه بدین شرح می‌باشد:
نسبت به آرای حضوری قطعی از تاریخ ابلاغ نسبت به ارای غیابی از تاریخ انقضای مهلت واخواهی و درخواست تجدید‌نظر.(مواد ۴۲۹ و ۴۳۰ نیز به بیان زمان اعاده دادرسی پرداخته). اما در امر کیفری قانونگذار هیچگونه مهلتی را پیش‌بینی ننموده زیرا مجازات فرد بیگناه قابل جبران نیست.
۴) اشخاص درخواست کننده:
در امر مدنی صرفا طرفین دعوی و افرادی که در جریان رسیدگی به دعوی اصلی حضور داشته‌اند وحکم علیه آنها بوده می‌توانند درخواست رسیدگی نمایند حال آنکه در امر کیفری به برخی از مقامات قضایی و در برخی موارد به خویشاوندان فرد محکوم‌علیه که نفع شخصی نداشته‌اند حق در خواست اعاده دادرسی داده شده است.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن