دادرسی کیفری

تفاوت دادسرا و دادگاه

مقدمه: برای مراجعه به مراجع قضایی ابتدا باید تفاوت بین مراجع و نوع صلاحیت و عملکرد هر یک را به درستی بدانیم.
زمانی که جرمی به وقوع می پیوندد باید نهادی وجود داشته باشد تا با شناسایی مجرم و نیز رسیدگی به اتهام بپردازد که موارد فوق به عهده دادسرا می باشد. لکن دادگاه ها مانند دادسراها نیستند بلکه به چند دسته تقسیم می گردند؛ از جمله دادگاه حقوقی، دادگاه کیفری، دادگاه خانواده و غیره.
در واقع، دادسرا بخشی از دادگستری است که وظیفه اصلی آن تحقیق و بازجویی و کشف جرم است اما دادگاه وظیفه رسیدگی و صدور حکم را دارد.
اما دادگاه‌ها از لحاظ صلاحیت رسیدگی به سه بخش اداری، مدنی و کیفری تقسیم بندی می‌شوند.
دادگاه قسمتی از دادگستری است که به موضوعات حقوقی و مدنی و جزایی رسیدگی می‌کند. پرونده‌هایی که موضوعات آن مربوط به دعواهای معاملات ملکی مطالبه طلب و مطالبه خسارت و خانواده (طلاق، مهریه، نفقه) و به طور کلی اموری که با مال و اموال سر و کار دارند باشد در شعب حقوقی دادگاه‌ها رسیدگی می‌شوند و اموری که مربوط به جرم باشد مثلا کلاهبرداری، سرقت و تصادف در شعب جزایی رسیدگی می‌شوند.
دادگاه‌های عمومی دادگاه‌هایی هستند که حق رسیدگی به تمام دعاوی را دارند به غیر از آنچه که قانون صراحتاً استثناء کرده است.
اما دادگاه‌ها یا مراجع اختصاصی، حق رسیدگی به هیچ دعوایی را ندارند مگر دعاوی که رسیدگی به آن‌ها به موجب قانون صراحتاً در حیطه‌ی صلاحیت این مراجع است. مانند دادگاه‌های انقلاب که فقط حق رسیدگی به دعاوی موضوع ماده‌ی ۵ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب را دارند.
وظایف دادسرا
دادسرا یک مرجع قضایی است که وظیفه رسیدگی به جرایم را به صورت مقدماتی برعهده دارد . اگر فردی قصد شکایت از فرد دیگر را دارد ابتدا باید به دادسرا مراجعه نماید تا با تنظیم شکواییه رسیدگی های مقدماتی آغاز گردد.
وظایف دادسرا در چهار دسته چهارچوب بندی می شود که عبارت است از : کشف جرم ، تعقیب متهم ، تحقیقات مقدماتی و اجرای احکام کیفری . کشف جرم ابتدایی ترین مرحله است که بعد از اعلام جرم به دادسرا صورت می گیرد که به عهده ضابطان دادگستری می باشد سپس تعقیب متهم صورت می گیرد، که بسته به جرایم قابل گذشت و غیر قابل گذشت پروسه متفاوتی دارند.
در مرحله تحقیقات مقدماتی به جمع آوری دلایل و مدارک و مستندات جرم اقدام می نمایند تا با بررسی دقیق پرونده بتوانند به اجرای احکام کیفری بپردازند . در مرحله اجرای احکام کیفری پرونده با تمام مستندات و دلایل که دادسرا جمع آوری کرده به دادگاه ارسال می گردد تا دادگاه حکم قطعی نهایی را صادر نماید . بعد از صدور حکم پرونده دوباره به دادسرا برای اجرای احکام باز می گردد.
وظایف دادستان
اولین وظیفه قضایی دادستان ریاست بر دادسراست. دادستان رئیس دادسرا و همه امور در دادسرا تحت نظارت او انجام می‌شود. همچنین دادستان رئیس ضابطان است و بر کارهای ضابطان و حسن انجام وظیفه آنان ریاست و نظارت دارد. ضابطان تحت تعلیم دادستان انجام وظیفه می‌کنند. بعضی جرایم دارای جنبه حق‌الناسی، تعدادی حق‌اللهی و بعضی هم واجد هر دو جنبه هستند.
دادسرا مثل دادگاه است، اما در شعبه‌های آن قاضی‌های تازه کار وجود دارد؛ که به آن‌ها دادیار می‌گویند.دادیار مثل پلیس یا کاراگاه است وتحقیقات لازم در مورداینکه عمل متهمی جرم است یا نیست را به عمل می‌اورد و در دادسرا تشخیص داده می شودکه فرد نهایتا مجرم است یا نیست.
اگر مشخص شد جرمی انجام نداده در همان دادسرا پرونده وی بسته شده و مختومه می‌شود و قرار‌های (منع تعقیب، موقوفی تعقیب صادر می‌شود) و اگر کسی مجرم تشخیص داده شد پرونده جهت صدور قرار مجرمیت و کیفر خواست به نظر دادستان خواهد رسید و دادستان پس از صدور قرار مجرمیت و کیفر خواست پرونده را به شعبه مربوطه اعاده می‌کند و شعبه مربوط پرونده را جهت رسیدگی به جرم به شعبه جزایی ارسال می‌کند.
با این توصیف، مجازات جرم در دادگاه تعیین می‌گردد و دادسرا فقط به انجام تحقیقات مقدماتی و کیفر خواست و قرار مجرمیت اقدام می‌کند. لهذا در دادسرا حکمی صادر نمی‌شود یعنی مرجعی که مجرم را مجازات می‌کند دادسرا نیست بلکه دادگاه است.
تقسیم بندی دادگاهها
دادگاه ها بر اساس صلاحیت ذاتی خود به چند دسته تقسیم می گردد:
دادگاه حقوقی: یکی از مراجع قضایی که به دعاوی حقوقی رسیدگی می کند ، دادگاه حقوقی است ، دعاوی حقوقی مربوط به اموال در دادگاه عمومی حقوقی مطرح می شود . دعاوی حقوقی خود به دو دسته اموال و اشخاص تقسیم می شود ، که دسته اموال عبارت اند از : موضوعات مالکیت ، حقوق افراد بر اموالشان ، قرارداد خرید و فروش ، اجاره ، رهن ، مطالبه طلب و یا امور مربوط به مسائل وصیت ، ارث و … در دادگاه حقوقی طرح می شود.
دادگاه جزایی: همانطور که از نام آن پیداست به امور جزایی رسیدگی می کنند ، همانطور که بدان اشاره کردیم بعد از اینکه دادسرا تحقیقات مقدماتی را انجام داد و متهم مجرم شناخته شد با صدور کیفرخواست پرونده دادگاه جزایی فرستاده می شود تا دادگاه حکم مقتضی را صادر نماید.
دادگاه خانواده: از دیگر مراجع قضایی که به امور حقوق یا مدنی رسیدگی می نماید دادگاه خانواده است که به دعاوی حقوقی اشخاص یا به طور دقیق تر دعاوی راجع به خانواده رسیدگی می نماید ، به طور مثال : دعاوی طلاق ، مهریه ، نفقه و…
دادگاه اطفال: در این دادگاه به جرایم اطفال رسیدگی می کنند. اطفال باید زیر ۱۸ سال باشند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن