دادرسی مدنی

گزارش اصلاحی در شورای حل اختلاف

مقدمه: گاهی اوقات طرفین دعوا برای اینکه به اختلافات میان خود پایان دهند، از بخشی از ادعاهای خود چشم پوشی می کنند و از دادگاه درخواست می‌نمایند که قراردادی در این راستا تنظیم کند. در این موارد، دادگاه موضوع سازش و شرایط آن به ترتیبی که توافق شده را در صورت مجلس درج می کند و به امضای طرفین دعوا می رساند. چنانچه سازش در دادگاه انجام شود، یا صحت سازش نامه غیر رسمی که خارج از دادگاه واقع شده است در دادگاه مورد تایید قرار گیرد، دادگاه رسیدگی را ختم و و گزارش اصلاحی صادر می کند که مفاد گزارش اصلاحی برای طرفین دعوا و قائم مقام قانونی آنها نافذ و معتبر است و مانند احکام دادگاه ها به موقع اجرا گذاشته می‌شود. گزارش اصلاحی علاوه بر محاکم، از سوی اعضای شورای حل اختلاف نیز قابل صدور میباشد، که البته باید به تأیید قاضی شورا برسد.
چگونگی تنظیم گزارش اصلاحی در شورای حل اختلاف
نظر به اینکه شوراهای حل اختلاف در حال حاضر بیش از محاکم عمومی دادگستری تصدی امر سازش را عهده‌دار دارد باید توجه داشت؛ توافق طرفین در شورا دو جنبه دارد. جنبه اول احراز هویت و احراز اصل توافق و صورتجلسه آن است که از وظایف اعضای شوراست. اما جنبه دیگر و مهم تر آن احراز صلاحیت شورا ، قانونی بودن توافق و اجرایی بودن آن است به نحوی که در مرحله اجرا به مشکلی بر نخورد. البته در توافق اموری باید پیش بینی شود که قابلیت اجرایی داشته باشد. علت آن هم اجرا شدن گزارش اصلاحی مثل سایر احکام مراجع قضایی طبق مقررات اجرای احکام مدنی در واحد اجرای احکام ندارد. از جمله اینکه موضوع توافق طرفین مبهم نباشد و صرف اعلام مواضع هم نباشد. مثلا طرفین نگویند که فلان موضوع را تأیید می کنند یا به رسمیت بشناسند . باید در مقابل هم تعهداتی را پذیرفته و انجام آن را عهده دار شوند و مورد قبول همدیگر نیز قرار بگیرد ؛ همان گونه که در ماده ۱۸۳ ق م مقرر شده است . همچنین زمان ، مکان و کیفیت اجرای تعهدات هم باید مشخص باشد . شورا نیز صلاحیت رسیدگی به موضوع را داشته باشد. اگر شورا صالح به اصل دعوا نباشد باید توافق طرفین را صورتجلسه کند و جهت صدور گزارش اصلاحی به مرجع صالح بفرستد اما به چه شکل ؟ اگر پرونده برای رسیدگی به شورا ارجاع شده باشد اما قاضی شورا دعوا را در صلاحیت دادگاه بداند ( مثلا موضوع دعوا غیر منقول باشد ) یا از صلاحیت محلی شورا خارج تلقی کند پرونده را با صدور قرار عدم صلاحیت به مرجع صالح ارسال میکند . اما اگر پرونده از سوی دادگاه جهت برقراری صلح و سازش به شورا ارجاع شده باشد قاضی شورا از تأیید گزارش اصلاحی خودداری نموده و پرونده را به شورا اعاده می نماید تا شورا با تهیه گزارش پرونده را به دادگاه جهت تنظیم گزارش اصلاحی ارسال نماید.
گزارش اصلاحی ( صادره از شورا و نیز دادگاه) قطعی است چون رأی محسوب نمیشود به همین دلیل نیز قابلیت اعتراض ثالث را نیز ندارد . چرا که اعتراض ثالث فقط در خصوص آرا امکانپذیر است . اگر شخصی نسبت به گزارش اصلاحی اعتراض ثالث طرح نماید مرجع مربوطه باید قرار عدم استماع دعوا صادر نماید . گزارش اصلاحی سند رسمی توافق طرفین است و توافق طرفین اعتبار رأی دادگاه را ندارد ؛ قرارداد است و مشمول اصل نسبی بودن قراردادها است. طرفین می توانند در خصوص هر موضوع مورد اختلافی توافق کنند و محدود به موضوع دعوا نیستند، حتی اگر از صلاحیت مرجع مربوطه خارج باشد، بشرطی که اصل دعوای مطروحه در صلاحیت آن مرجع باشد. فرض کنید دعوای مطالبه وجه چک به مبلغ دویست میلیون ریال در شورا مطرح شده است. در اینجا طرفین میتوانند در جلسه حاضر شده و علاوه بر چک موصوف راجع به اختلافات دیگری نیز که باهم دارند، از جمله اختلافات راجع به اموال غیر منقول، به توافق برسند که در اینجا اشکالی ندارد شورا در مورد تمامی توافقات گزارش اصلاحی صادر کند؛ چون به اصل دعوا صالح است.
اما اگر اصل دعوا غیرمنقول باشد و طرفین بیایند و راجع به چکی به مبلغ ده میلیون ریال که در صلاحیت شورا است هم به توافق برسند، چون شورا به اصل دعوا صالح نیست نمی تواند گزارش اصلاحی صادر نماید. همچنین اشخاصی غیر از طرفین نمیتوانند در جلسه حاضر شده و طرف توافق قرار بگیرند و صورتجلسه را امضا کنند. اگر چنین بشود قاضی شورا گزارش اصلاحی صادره از شورا را تأیید نخواهد کرد یا صرفا در حد توافقات طرفین دعوا تأیید می کند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن